All posts tagged “Pobjeda”

Pobjeda: Parade ponosa ne treba da budu besmisleni špacirung

Intervju Pobjede: Predrag Azdejković, gej aktivista, novinar i političar

Parada kao aktivistički izraz je prepisana iz zapadnjačke kulture bez ikakve lokalizacije, što ja volim da nazovem ljudskopravaškim kolonijalizmom, i zbog toga postoji jako veliki otpor sredine. Lično, kao dugogodišnji gej aktivista, odbacujem paradu kao aktivistički metod, ali podržavam svakog ko želi da šeta…

Sasvim je izvjesno, parada LGBT populacije biće održana u Podgorici 31. maja. Tokom minule nedjelje saopšteno je da je crnogorska vlada posvećena promociji i zaštiti ljudskih prava i sloboda i stvaranju društvenog ambijenta tolerancije i poštovanja prava građana drugačije seksualne orijentacije. I u organizacioni odbor ove gej – lezbejske manifestacije Vlada će delegirati svoje predstavnike, a iz vrha policije je takođe saopšteno da će biti urađeno sve da se obezbijedi potpuna sigurnost i bezbjednost i učesnika i društva u cjelini prilikom održavanja ove manifestacije.

To je bio povod da sagovornik Pobjede bude jedan od najaktivnijih i najistaknutijih gej aktivista na prostorima eks Jugoslavije, beogradski novinar i političar Predrag Azdejković. On za Pobjedu govori o ciljevima i realnim dometima ovih gej-lezbejskih parada, razlozima zbog kojih LGBT populacija ima potrebu da javno demonstrira svoju seksualnu orijentaciju, efektima i kontraefektima javnog legitimisanja gejeva i lezbejki, potrebi promjene zakona u oblasti ljudskih prava, ali i ukupne društvene svijesti kada je u pitanju odnos prema onima koji su „drugačiji“…

POBJEDA: I u Podgorici se sprema gej-parada. Zašto je LGBT populaciji toliko važno da baš na ovaj način podsjeti na svoje prisustvo u društvu?

AZDEJKOVIĆ: Parada je najvidljiviji gej događaj. Najviše pažnje javnosti i medija je upereno baš na gej paradu. To što je parada toliko vidljiva i privlači toliko pažnje je njena prednost, ali i mana. Parada, kao aktivistički izraz je prepisana iz zapadnjačke kulture, bez ikakve lokalizacije i zbog toga postoji jako veliki otpor sredine prema paradi. S druge strane, postoji i nametanje aktivističkih metoda sa Zapada, što ja volim da nazovem ljudskopravaškim kolonijalizmom. Lično, kao dugogodišnji gej aktivista, odbacujem paradu kao aktivistički metod, ali podržavam svakog ko želi da šeta i da je organizuje. Prve parade su uvek same sebi cilj, ali već kod druge mora da se smisli dobra poruka, da to ne bude samo običan besmisleni špacirung.

POBJEDA: Imate li informacije o tome kako je pripremljena podgorička parada? Da li je dobijena načelna saglasnost relevantnih državnih, političkih i društvenih faktora za tu vrstu demonstracije prava na različitost?

AZDEJKOVIĆ: Kako vidim po medijskim izveštajima, parada ima podršku vlasti u Crnoj Gori, osim kad je u pitanju već legendarni ministar protiv ljudskih prava. Slično srpskoj gej paradi, crnogorska se neće moći održati bez široke podrške i pomoći države, pre svega policije, a to je kako se najavljuje obezbeđeno.

POBJEDA: Mislite li da je nesporno pravo na drugačije mišljenje potrebno baš na tako eksplicitan, rekao bih i agresivan način nametati drugima? Šta je u suštini cilj takvih javnih manifestacija?

AZDEJKOVIĆ: S jedne strane, postoji taj problem kontra efekta, ali sa druge postoji problem ignorisanja. Sve dok gej-lezbejska populacija ne počne „agresivno“ da vrišti i traži svoja prava, društvo neće obraćati pažnju na nju, ili će je ućutkavati rečima da još uvek nije vreme za gej prava. Cilj gej parade jeste vidljivost, da problem homofobije, mržnje i diskriminacije gej-lezbejske populacije postane toliko vidljiv da se ne može gurnuti pod tepih.

POBJEDA: Koji su to kontraefekti? Koliko, zapravo, parada proizvodi dodatnu netrpeljivost drugih društvenih grupa, a koliko donosi koristi LGBT populaciji?

AZDEJKOVIĆ: Ja sam od onih koji smatraju da gej parada mnogo „košta“, a vrlo malo donosi. Gej parada se sagledava kao simbol zapadnjaštva i evropejstva, što ona negde i jeste, i onda automatski imamo netrpeljivost grupe koje su protiv Evrope i Zapada. Ali to je tako kako god okrenete jer se i sama homoseksualnost sagledava kao nešto što je „došlo“ sa Zapada, a zaboravlja da je ona oduvek bila prisutna na našim prostorima. LGBT populacija vrlo malo profitira na gej paradi i vrlo malo dobije, a jako puno energije i kredita uloži u sve to.

POBJEDA: Beogradska Parada ponosa izazvala je brojne incidente, a prema nekim najavama nešto slično se očekuje i u Podgorici. Da li je ta „cijena“ o kojoj govorite previsoka za ostvarivanje vaših ciljeva?

AZDEJKOVIĆ: Da, svakako. Koliko god to nema nikakve veze sa istinom, u Srbiji gej populaciju smatraju odgovornom što su huligani razbijali Beograd. Naravno, to je širi problem da se društvo stavlja na stranu nasilnika, ali je to u Srbiji tako ispalo. Bili smo optuženi da smo samoživi i da smo iritirali „finu“ srpsku decu. Ja nemam problem da se bude samoživ. Koliko vidim, danas svako gleda svoju zadnjicu, što ne bi i gej populacija. Nemam problem niti sa iritiranjem „fine“ srpske dece, ali srpske vlasti sada koriste gej paradu da ućutkaju sve ostale naše zahteve, one zahteve koji su mnogo bitniji za život gejeva i lezbejki u Srbiji. Dobili ste gej paradu, sad da ćutite narednih deset godina.

POBJEDA: Jesu li naša balkanska društva spremna za tu količinu demokratičnosti i tolerancije?

AZDEJKOVIĆ: Naša balkanska društva nisu spremna ni za svakodnevnu ličnu higijenu, ali to ne znači da to tako treba da bude. Ja sam počeo da se bavim gej pravima kada sam imao 20 godina, sada imam 33 i predamnom je još jako puno posla i to me brine. Nemam vremena da čekam. Ja hoću da živim i uživam u životu sad, odmah. Ako budem čekao da balkanska društva budu spremna za tu količinu demokratičnosti i tolerancije, ima da umrem kao baba devojka.

Često dobijamo te poruke od političara i društva da još nije vreme. Još nije vreme za gej paradu, još nije vreme za gej brakove… Pa izvinite, kad će biti vreme?!

POBJEDA: Zašto to temeljno pravo na slobodu govora povezujete sa, rekao bih, ličnim i u suštini intimnim opredjeljenjem određene grupe ljudi?

AZDEJKOVIĆ: Zašto da ne?! Mnogi ljudi otvoreno govore o svom ličnom i u suštini intimnom opredeljenju. Tolike su ljubavne knjige napisane, pesme snimljene, slike naslikane… Sve u slavu heteroseksualne ljubavi. Ne vidim problem da se slično ponašanje toleriše i kad je u pitanju gej populacija. Naravno, ta želja za slobodom govora i izražavanja je mnogostruko veća kad neko pokušava da vam je uskrati i zabrani.

POBJEDA: Zašto vam je važno da se ta opredjeljenja javno saopštavaju i da se ljudi iz LGBT populacije javno legitimišu?

AZDEJKOVIĆ: Azijate prepoznate odmah, crnce takođe, muškarci su fizički prepoznatljivi, kao i žene, po imenu i još nekim karakteristikama možete da pretpostavite nacionalnost i veru. I onda se na osnovu tih informacija ljudi spajaju, razdvajaju, druže i mešaju. Kako ćemo mi gej muškarci i lezbejke da se međusobno identifikujemo, grupišemo, kao što čine sve ostale grupe ljudi. Tako što ćemo to javno da kažemo.

Mi živimo u društvu gde se pretpostavlja da svi muškarci vole žene i da sve žene vole muškarce. I na toj pretpostavci stižu pitanja kad ćeš da se ženiš, da li imaš devojku…Niko ne proverava da li postavlja dobra pitanja jer postoji ta pretpostavka, i onda im se mora staviti do znanja da greše u izgovoru.

POBJEDA: Podrazumijeva li ostvarivanje prava gej populacije i neke intervencije u pravnom sistemu države i kakve?

AZDEJKOVIĆ: Trenutno radim na gej vodiču kroz Srbiju, koji je posvećen zakonima i pravnoj zaštiti i tek sam sada svestan koliko rupa u zakonu ima koje prave realne probleme ljudima. Od toga da država ne prepoznaje vašu vezu, iako sa svojim partnerom istog pola živite 15 godina, i da nemate nikakva prava kao par, da nemate prava na bračne posete u zatvoru, da vaš partner ako je strani državljanin ne može da ostane u zemlji, jer se spajanje porodice ne odnosi na vas, da ne možete da odlučujete o lečenju vašeg partnera ako je on za to nesposoban, da nemate pravo na zdravstveno osiguranje svog partnera, niti na penziju, nema automatskog prava na nasleđivanje imovine partnera, već mora da se piše testament, koji je oboriv pred sudom, i mora da se plati porez na poklon, lezbejke nemaju prava na veštačku oplodnju… Neću ni da pričam o osobama koje su u braku i imaju decu, a promene pol i treba da promene podatke u matičnim knjigama. Previše je tu stvari koje treba da se promene i urade.

POBJEDA: Kakvi su izgledi da se u doglednom vremenu ostvare zahtjevi LGBT populacije ili je to, kako ste već negdje napisali, Sizifov posao?

AZDEJKOVIĆ: Jako je teško, jako je naporno i ono što mene mnogo nervira jako je sporo. Mnogi ljudi kalkulišu i računaju da im se više isplati da pobegnu iz zemlje i sreću nađu u zemljama gde je već dobro biti gej. To je jako veliki problem jer mnogo ljudi želi da pobegne i mnogi to i učine.

Ali, zakone je mnogo lako promeniti i uskladiti, ali šta kada budemo dobili sve zakonske promene?! Ko će da promeni svest i stav mog komšije, koji uzima prvu ciglu kad vidi dva pedera? Ono što je osnova jeste da nam je potreban osećaj sigurnosti i da se osećamo dobrodošli u društvu u kome živimo. LGBT populacija trenutno nema taj osećaj da je sastavni i jednako vredni deo društva.

POBJEDA: Da li je u Srbiji nešto promijenjeno nakon parade ponosa i šta očekujete da će se nakon takve parade promijeniti u Crnoj Gori?

AZDEJKOVIĆ: Ono što se promenilo u Srbiji jeste da se gej populacija nekoliko dana osećala bolje, da je pokazala da ima prijatelje na visokim pozicijama, da se država po prvi put stavila na stranu gej populacije i na stranu odbrane ljudskih prava (kako i zašto – u to ne ulazim). Izgubili smo nevinost kad je gej parada u pitanju. Uhapšeni su huligani i sada im se sudi, što je dobro. Možemo na naš listić ubeležiti da smo izvojevali jednu pobedu i da se zbog toga osećamo bolje. I to je sve. Samo šminka, ništa konkretno. Ne mislim da će i u Crnoj Gori biti drugačije.

Lična karta

Predrag Azdejković, srpski gej aktivista i novinar, rođen je 15. jula 1978. godine u Leonbergu, u Njemačkoj. Do šeste godine živio je u Njemačkoj, a onda se 1984. godine preselio sa roditeljima u Srbiju. Pokretač je i glavni i odgovorni urednik Regionalnog gej-lezbejskog info portala GayEcho i urednik queer Rainbow rubrike u mjesečniku Yellow Cab. Radio je kao kolumnista u dnevnim listovima „Sutra“ i „Borba“, web portalu „E-novine“. Tekstovi su mu objavljivani u Vremenu, Betonu i Statusu. VIP bloger je na B92 blogu za koji piše od juna 2006. godine. Azdejković je i koautor zbirke tekstova „Drugi – Od patrijarhalne konstrukcije do alternativne politike“ koju su izdali Queeria centar i Žene u crnom iz Beograda.

Osnivač je Queeria radne grupe pri Socijaldemokratskoj uniji, prve i jedine gej-lezbejske radne grupe pri nekoj političkoj partiji u Srbiji. Kao njen koordinator u decembru 2000. godine pokrenuo je kampanju legalizacije istopolnih brakova, koja je napravila veliku buru na javnoj sceni Srbije. Politički protivnici tadašnje Demokratske opozicije Srbije koristili su tu kampanju da optuže DOS za promociju homoseksualnosti. Kampanja je nasilno ugušena kada je grupa skinheda upala u prostorije Socijaldemokratske unije u Beogradu i pretukla prisutne članove. Azdejković je tada zadobio teške tjelesne povrede.

Koordinator radne grupe Queeria Azdejković je bio od 2000. do 2006. godine, kada je ona postala nezavisna nevladina organizacija. Organizaciju napušta u martu 2009. godine i osniva Gej lezbejski info centar, čiji je aktuelni predsjednik. Bio je koordinator kampanje „Ne u NATO“ koja se protivila ulasku Srbije u NATO savez iz antimilitarističkih pobuda.

Predvodio je delegaciju gej-lezbejskih aktivista na sastanku sa predsjednikom Srbije Borisom Tadićem, na kome su razgovarali o položaju LGBT populacije u Srbiji i na kome je Tadić podržao održavanje Parade ponosa.

Direktor je Međunarodnog festivala queer filma Merlinka koji se prvi put održao u decembru 2009. godine u Domu omladine u Beogradu. Za organizovanje tog festivala dobio je Kristalnu nagradu za najbolji komunikacijski pristup projektu. Član je Udruženja novinara Srbije od 2009. godine. Član je Glavnog odbora Socijaldemokratske unije od 2009. godine, i time je postao prvi gej političar u Srbiji.

Neće me odstraniti iz politike

POBJEDA: Aktivno se bavite politikom, član ste Glavnog odbora Socijaldemokratske unije u Srbiji, ali u posljednje vrijeme imate neke probleme u stranci. Zašto?

AZDEJKOVIĆ: Zamoljen sam od strane predsednika Izvršnog odbora Socijaldemokratske unije da podnesem ostavku na mesto člana Glavnog odbora stranke, zbog jednog teksta koji kritikuje praksu da se od pokojnog premijera Zorana Đinđića pravi svetac i da se na njemu skupljaju jeftini politički i NVO poeni. Kasnije se ispostavilo da iza te molbe nije stojala cela stranka, već on lično. Dobio sam veliku podršku članstva i široke javnosti, tako da će se čitav slučaj završiti, najverovatnije, njegovom smenom.

Mitropolit Amfilohije emituje previše mržnje

POBJEDA: Kako komentarišete reagovanje crkve na sve što se dešavalo ili se dešava u vezi sa afirmacijom LGBT populacije?

AZDEJKOVIĆ: Meni, kao ateisti, reagovanje crkve je jako problematično, jer se nikad ne zaustavi samo na svom stadu, već zađe i u tuđe dvorište. Ne vidim zašto pravoslavna ili bilo koja druga crkva sme da kontroliše moj život.

Osnova hrišćanstva je ljubav – voli i ljubi bližnjeg svoga i mislim da crkva treba da se vrati baš tom principu. Previše je mržnje i jakih reči, naročito od mitropolita Amfilohija. Oni koji tuku i fizički maltretiraju LGBT populaciju sebe opravdavaju verom zato što crkva tako kaže. Smatram da je odgovornost i uloga crkve da umiri svoje vernike i da apeluje na njih da ne budu nasilni.

Razgovarao Goran Popović

Pobjeda: Amfilohije i protiv Srbije

Više srpskih pravnika odbacilo stav Velibora Džomića da mitropolit cetinjski može nekažnjeno sa teritorije Crne Gore da vrijeđa građane Srbije

PODGORICA – Najviši velikodostojnik Srpske pravoslavne crkve u Crnoj Gori mitropolit Amfilohije (Radović) snosi odgovornost za govor mržnje upućen iz Crne Gore građanima Srbije, bez obzira na „tumačenje“ njegovog pravnog savjetnika Velibora Džomića da on nema ništa sa državom Srbijom, stav je više pravnika iz Srbije koji su juče govorili za Pobjedu.

Povjerenica za zaštitu ravnopravnosti u državi Srbiji Nevena Petrušić pozvala je proteklih dana mitropolita Amfilohija Radovića da se izvini onima koje je uvrijedio, nakon čega je pravni savjetnik srpske mitropolije u Crnoj Gori Velibor Džomić izjavio da vladika Amfilohije, kao državljanin Crne Gore, nema ništa sa državom Srbijom i da njega zvaničnica te države nema šta da proziva.

Ovakav stav odbacilo je u izjavama Pobjedi više pravnika iz Srbije, navodeći da to što mitropolit Amfilohije možda nije državljanin Srbije nije smetnja srpskim vlastima da, ako odluče, pokrenu parnični postupak, jer za takav potez imaju apsolutno utemeljenje u tamošnjem zakonu koji predstavnici SPC u Crnoj Gori ne pominju – a to je zakon o zabrani diskriminacije.

U Srbiji je na snazi propis koji tretira materiju govora mržnje i diskriminacije. Riječ je o Zakonu o zabrani diskriminacije čije je usvajanje, podsjetimo, pratila veoma burna rasprava u Narodnoj skupštini Srbije.

Jedan od autora tog zakona dr Saša Gajin kaže za Pobjedu da je Zakon o zabrani diskriminacije izričit i da njegove odredbe obuhvataju sve koji siju govor mržnje prema građanima Srbije, bez obzira da li je riječ o strancima i da li su te ocjene izrečene na teritoriji neke druge države.

– Koalicija protiv diskriminacije, koja u Srbiji okuplja desetak nevladinih organizacija, juče je izdala saopštenje u kojem smo decidno zauzeli stav protiv govora mržnje mitropolita Amfilohija (Radovića). To njemu nije prvi put da tako vrijeđa. Prošle godine na isti je način govorio protiv LGBT populacije. Onaj koji govori na taj način, koji raspiruje mržnju i diskriminaciju, ne može se sakrivati iza slobode izražavanja vjerskih ili političkih uvjerenja. Sloboda pojedinca se ne može zloupotrebljavati na način što bi se govorom mržnje, odnosno iznošenjem svojih stavova raspirivala mržnja i širila ideja nasilja ili diskriminacije – kaže za Pobjedu dr Gajin.

Sagovornik Pobjede kaže da su bili sasvim izričiti da se Zakon o zabrani diskriminacije primjenjuje na teritoriji Srbije, bez obzira da li je diskriminatorski akt došao od strane domaćeg ili stranog državljanina i bez obzira na funkciju koju to lice koje je povrijedilo Zakon vrši.

– Počinilac prestupa ne može se zaklanjati iza činjenice da je strani državljanin, jer se Zakon primjenjuje jednako na domaće i strane državljane kada se radi o diskriminaciji i govoru mržnje – naglašava Gajin.

Ponovo povjerenica

Povjerenica za zaštitu ravnopravnosti Srbiji Nevena Petrušić odlučila je da mitropolitu Amfilohiju za sada preporuči da treba da se izvini pripadnicima LGBT populacije u roku od 30 dana. U protivnom, biće opomenut, a kasnije…

Petrušić je, u saopštenju proslijeđenom i Pobjedi, navela da državljanstvo mitropolita u tom slučaju uopšte nije važno.

– Preporuku sam izrekla jer je mitropolit Amfilohije član Sinoda SPC, dakle velikodostojnik Srpske crkve. Povod za njegovu izjavu bio je događaj u Srbiji, a njegove riječi bile su upućene protiv osoba koje su srpski državljani. Mitropolit Amfilohije, prema Zakonu o zabrani diskriminacije, ima rok od 30 dana da se izjasni o preporuci – pojasnila je Petrušić.

Ukoliko se mitropolit ogluši o preporuku, a već je najavio da će tako uraditi, povjerenica može da, uz izricanje opomene, zvanično obavijesti javnost o tome da preporuka nije poštovana. Ovlašćena je, kaže dr Gajin, da podnese građansko-pravnu tužbu, da se obrati sudu i traži da se gospodinu Radoviću zabrani da i dalje govori na isti način, odnosno da se obraća govorom mržnje.

– Pred povjerenicom stoji jedan duži procesni put koji ona može da pređe bilo sama, bilo u saradnji sa drugim državnim organima – objašnjava dr Saša Gajin.

Pravo na reagovanje

Profesorica Ustavnog prava beogradskog univerziteta Vesna Rakić–Vodinelić kaže za Pobjedu da su Amfilohijevim govorom pogođeni državljani Srbije i da organi ove zemlje imaju pravo da reaguju.

– Govor mržnje je ušao nekako više u politički nego u pravni rječnik, a u pravnom smislu se, u stvari, radi o diskriminatorskom govoru u kojem se neopravdano diskriminišu pripadnici jedne manjine. U ovom slučaju radi se o manjini koja izražava svoju polnu orijentaciju koja nije heteroseksualna nego homoseksualna. Radi se o pravu koje predstavlja ljudsko pravo i koje je zaštićeno Ustavom Crne Gore, a u Srbiji Zakonom o zabrani diskriminacije. Taj zakon izričito zabranjuje diskriminaciju ličnosti zbog njene seksualne ili rodne orijentacije. Budući da se oni koji su pogođeni govorom mitropolita Amfilohija nalaze na teritoriji Srbije, državni organi i samostalna tijela, kao što je povjerenik za ravnopravnost, imaju pravo da reaguju – kaže dr Rakić-Vodinelić.

Mitropolit Amfilohije se, ističe sagovornica Pobjede, neće oglasiti onako kako je tražila povjerenica za ravnopravnost.

– Da li on može biti tužen pred sudom u Srbiji? Svakako da može. Jer, ne radi se ni o kakvoj krivičnoj optužbi, gdje bi on mogao da se poziva na to da se nalazi na teritoriji druge države, niti se radi o licu koje uživa imunitet. On kao stranac za Srbiju može biti tužen pred sudovima te države u parničnom postupku. Ne radi se o krivičnom utuženju niti o upravnom sporu, već o parničnom postupku, gdje Amfilohije može biti tužen kao građanin – objašnjava prof. Rakić-Vodinelić.

Neprimjereno crkvenom velikodostojniku

– Ovo ne treba posmatrati samo kao pravničko pitanje. Treba govoriti o moralnom i vrednosnom aspektu koji se šalje govorom jednog crkvenog velikodostojnika. To je gomila uvreda. Činjenica je da su one upućene iz Crne Gore, ali se radi o događaju koji se zbio u Srbiji. Tu izjavu su mediji prenijeli i ona je u našoj državi proizvela negativne efekte. Uostalom, dobro je poznato kakvi su neredi bili u Beogradu na Paradi ponosa. Nikada od crkve ne bih očekivao takav govor mržnje. To gospodin Amfilohije nikako nije smio da kaže. Ja bih od crkve očekivao pomirljivi stav, a ne govor mržnje koji je nedopustiv. Samo ćutanje o takvim događajima je bolje od govora koji propagira mržnju ili obračun sa različitima – komentariše za Pobjedu Milan Antonijević iz Jugoslovenskog komiteta pravnika – Jukoma.

Šta je govorio Amfilohije (Radović)

Mitropolit Amfilohije (Radović) je 11. oktobra 2010. godine, u govoru povodom slave seoske crkve u selu Klinci na Luštici, izjavio:

– Evo, gledali smo kakav je smrad otrovao i zagadio prijestolni grad Beograd, strašniji od uranijuma. Najveći smrad sodomski koji je ova suvremena civilizacija uzdigla na pijedestal božanstva. Taj smrad je zagadio Beograd, grad presvete Bogorodice. Beograd je bio njen kroz vjekove, nje čedne i cjelomudrene, i to je njegov smisao. Grad one koja je Hrista Boga rodila, grad hrišćanski. I, eto, u ime nekakvih ljudskih prava, juče je zagađen. I vidite, jedno nasilje, nasilje tih obezboženih i nastranih ljudi, izazvalo je drugo nasilje. Pa se sad pitaju ko je kriv i tu djecu nazivaju huliganima. A ne pitaju se oni koji su dozvolili da se tim smradom zagadi Beograd da nijesu oni doprinijeli time što su dozvolili da ta kuga, ta pošast sodomska zagadi Beograd, kao što je i druge evropske gradove. Budite uvjereni da je to predskazanje propasti hrišćanskih naroda. Bog će znati kad će udariti svojim bičem i opomenom, ali se to već polako priprema – rekao je srpski mitropolit Amfilohije (Radović).

Džomić: Srpska povjerenica promašila

– Srbijanska povjerenica neće pokrenuti postupak protiv mitropolita Amfilohija jer nema ni pravnu ni materijalnu nadležnost u tom pogledu. Civilni sektor, intelektualci i drugi imaju pravo da se javno osvrću na izjave svih javnih ličnosti, ali kada se govori o pravnoj proceduri, onda je jasno dokle sežu granice zakonodavstva država. U ovom slučaju, srbijanska povjerenica za ravnopravnost je potpuno promašila, jer bi po toj logici onda ona mogla, recimo, da traži pokretanje protiv Džordža Buša – prokomentarisao je za Pobjedu koordinator Pravnog savjeta Mitropolije crnogorsko-primorske Velibor Džomić.

Preporuku povjerenice za zaštitu ravnopravnosti Nevene Petrušić, koja je naložila Amfilohiju da se javno izvini učesnicima Parade ponosa, jer je prekršio Zakon o zabrani diskriminacije, u SPC-u vide kao miješanje u unutrašnje stvari susjedne države.

Besprizorni komentari

– Usvajanje Zakona o zabrani diskriminacije u Srbiji bilo je dosta burno, upravo zbog rješenja o LGBT populaciji. Ali, zahvaljujući civilnom sektoru, ovaj propis je usvojen. Ono što je ostalo kao gorak ukus jeste rasprava u skupštinskoj proceduri koja se naslanjala na animozitete koji su izražavani prema LGBT populaciji od strane vjerskih zajednica, pogotovu SPC. Rasprava u skupštinskim klupama bila je obilježena besprizornim napadima na LGBT zajednicu, uz nevjerovatne vulgarne komentare, u kojima je prednjačila Srpska radikalna stranka i druge partije krajnje desnice, koji su unizili dostojanstvo parlamenta. To je bacilo sjenku na postupak donošenja Zakona, koji predstavlja značajan civilizacijski napredak, koji ide u susret najvišim pravnim i uopšte ljudskim idealima – da sve ljude treba tetirati jednako – ističe dr Gajin.

Šta kaže Zakon o zabrani diskriminacije?

Zakon o zabrani diskriminacije Republike Srbije, usvojen 26. marta 2009, navodi u članu 2 stav jedan da se diskriminacija odnosi i na „svako neopravdano pravljenje razlike ili nejednako postupanje … koji se zasniva na rasi, boji kože, precima, državljanstvu, nacionalnoj pripadnosti ili etničkom poreklu, jeziku, verskim ili političkim ubeđenjima, polu, rodnom identitetu, SEKSUALNOJ ORIJENTACIJI….“

Stav 2 istog člana Zakona o zabrani diskriminacije glasi:

„Izrazi „lice“ i „svako“ označavaju onog ko boravi na teritoriji Republike Srbije ili na teritoriji pod njenom jurisdikcijom, BEZ OBZIRA NA TO DA LI JE DRŽAVLJANIN REPUBLIKE SRBIJE, neke druge države ili je lice bez državljanstva, kao i pravno lice koje je registrovano, odnosno obavlja delatnost na teritoriji Republike Srbije“.

Ovo jasno pokazuje da se Zakon odnosi i na mitropolita Amfilohija (Radovića) jer on obavlja djelatnost i na teritoriji Republike Srbije. Štaviše, Zakon bi se mogao odnositi i na Velibora Džomića, budući da član 10 Zakona propisuje da je „zabranjeno udruživanje radi vršenja diskriminacije, odnosno delovanje organizacija ili grupa koje je usmereno na kršenje ustavom, pravilima međunarodnog prava i zakonom zajamčenih sloboda i prava ili na izazivanje nacionalne, rasne, verske i druge mržnje, razdora ili netrpeljivosti.“

Član 13 ukazuje da se lica o kojima je riječ mogu tretirati i za „teške oblike diskriminacije“.

Član 21 Zakona glasi: „Seksualna orijentacija je privatna stvar i niko ne može biti pozvan da se javno izjasni o svojoj seksualnoj orijentaciji. Svako ima pravo da se izjasni o svojoj seksualnoj orijentaciji, a diskriminatorsko postupanje zbog takvog izjašnjavanja je zabranjeno.“

Predrag Azdejković, jedan od vodećih beogradskih gej aktivista, predsjednik Regionalnog gej-lezbijskog info centra, prokomentarisao je na svom profilu na Facebooku stav da Amfilohije Radović kao državljanin Crne Gore nema ništa sa Srbijom komentarom: „Što mu ne zabrane ulazak u Srbiju… kako bi to bilo divno :).“

Azdejković kaže za Pobjedu da je njemu ponašanje srpskog mitropolita Amfilohija smiješno.

– Meni je apsolutno smešno da u jednom slučaju on može da „gura nos“ u srpska posla, ali kad gori pod nogama sledi argument da on nema nikakve veze sa Srbijom?! Isto to radi i čelnik „Obraza“ Mladen Obradović na svom suđenju. Nisam ja ništa radio, išli smo na molitvu – rekao je Azdejković Pobjedi.